yvr_rakesh_anthill 

Dijsselbloem, Μπακογιάννη, Βενιζέλος, Λοβέρδος, Σόιμπλε και από κοντά αρκετοί δημοσιογράφοι και πολιτικοί σχετικοί και άσχετοι τις τελευταίες μέρες μας μιλάνε απειλητικά για capital control. 

 Τί είναι όμως αυτό το capital control; 

Ουσιαστικά πρόκειται για μέτρα προκειμένου να ελεγχθούν οι ροές στην κίνηση κεφαλαίων. Τυπικά μπορούν να εφαρμοστούν στο σύνολο των ροών ή σε ένα μόνο τμήμα. πχ να υπάρχει όριο στις ημερήσιες αναλήψεις. Πρακτικά αυτό θα είχε εφαρμογή προκειμένου να σταματήσει ενδεχόμενο  bank run (φυγή καταθέσεων) από τις Ελληνικές τράπεζες προκειμένου να ενισχυθεί η ρευστότητα και να σταθεροποιηθεί (;) το τραπεζικό σύστημα μειώνοντας την πιθανότητα της περαιτέρω ύφεσης και της κρίσης στο τραπεζικό σύστημα. 

 Το παράδειγμα της Κύπρου και οι διαφορές με την Ελλάδα. 

Το capital control έγινε δημοφιλείς στη χώρα μας μετά την εφαρμογή του στο τραπεζικό σύστημα της Κύπρου. Εκεί αποφασίστηκε προκειμένου να αναδιαρθρωθεί το τραπεζικό σύστημα να μειωθεί το παθητικό των τραπεζών τους και μέρος των ζημιών τους να μετακινηθεί στους καταθέτες μέσα από το κούρεμα των καταθέσεων. Το capital control ήρθε ως φυσική συνέπεια προκειμένου να σταματήσουν τους καταθέτες από το να αποσύρουν τα κεφάλαια τους και να αποφύγουν το κούρεμα των καταθέσεων. 

 Η κατάσταση στην Ελλάδα είναι εντελώς διαφορετική για δύο λόγους.   

1ον Αφού αρχικά το τραπεζικό σύστημα καταστράφηκε μέσα από τη φαεινή ιδέα του PSI που επέφερε καίριο πλήγμα στα κεφάλαια των τραπεζών (πράγμα για το οποίο μέχρι σήμερα επαίρεται ο Βενιζέλος) και αφού τρεις άνθρωποι μέσα σε μία νύχτα αποφάσισαν με μη τραπεζικά κριτήρια την παραμονή τεσσάρων τραπεζών τελικά το τραπεζικό σύστημα διασώθηκε μέσα από την ανακεφαλαιοποίηση των τεσσάρων συστημικών τραπεζών με βασικό μέτοχο το ΤΧΣ και τις εγγυήσεις που παρέχει το ελληνικό κράτος. 

2ον Το ίδιο το σύστημα της ευρωζώνης έχει ισχυρούς μηχανισμούς άμυνας που αποτρέπουν τα capital controls αρκεί να θέλει να τους χρησιμοποιήσει. Ένας τέτοιος μηχανισμός εξάλλου είναι ο ΕLA o οποίος δίνει το δικαίωμα στις τράπεζες έναντι καλυμμάτων (για τα οποία τα standards είναι έτσι και αλλιώς χαμηλά) να συνεχίζουν να έχουν ρευστότητα. 

Ως εκ τούτου πιθανή φυγή καταθέσεων από τις τράπεζες δεν ισοδυναμεί με  χρηματοδοτική κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος 

 Πράγματι θα μπορούσε να εφαρμοστεί capital controls εάν κρατήσουμε ως δεδομένο ότι οι εκροές καταθέσεων θα συνεχιστούν με τον ίδιο ή υψηλότερο ρυθμό και η ΕΚΤ αρνηθεί να να αυξήσει το όριο στον ELA ή αν ο ELA αρνηθεί να παρέχει ρευστότητα στις Ελληνικές τράπεζες.  

 Για το πόσο πιθανά είναι αυτά τα σενάρια ας έχουμε κατά νου πως τις δύο τελευταίες φορές που η Ελλάδα ζήτησε αύξηση στον ΕLA η ΕΚΤ σταδιακά μόνο αύξησε το όριο και μάλιστα σε μικρότερο βαθμό από αυτό που το ελληνικό σύστημα ζήτησε και επίσης ο κος Ντράγκι συχνά δείχνει πρόθυμος να περιορίσει τον ELA αν αυτό θεωρήσει πως μπορεί αν αποβεί ως καλό για την ΕΚΤ. 

 Βέβαια ο κος Ντράγκι δεν ξεχνάει πως τόσο αυτός όσο και η ΕΚΤ έξ΄όρισμου και θεσμικής θέσης την οποία κατέχουν έχουν αναλάβει έναν ευρύτερο ρολό ως ενιαίος τραπεζικός επόπτης της ευρωζώνης και πως πιθανή έλλειψη ρευστότητα σε μέλος της ευρωζώνης θα είχε τεράστιο αντίκτυπο στην ίδια την ΕΚΤ και στο ρόλο που της έχει ανατεθεί. 

 Εν κατακλείδι ας ξεκαθαρίσουμε πως το capital control δε συνιστά επ’ ουδενί μείωση καταθέσεων στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα. Προσωπικά δεν πιστεύω πως  τα capital controls θα αποτελούσαν οποιαδήποτε είδους λύση στην Ελλάδα. Θα μπορούσα να το αντιληφθώ μόνο ως ακραίο μέτρο άσκησης πίεσης από την κυβέρνηση στα πλαίσια μιας πολύ σφιχτής  διαπραγμάτευσης στην οποία η κυβέρνηση δεν θα έκανε πίσω σε βασικές απαιτήσεις των θεσμών κάτι που δε διαβλέπετε αυτή τη στιγμή. 

 Τέλος μία τέτοια πράξη θα είχε δυσάρεστες συνέπειες και αποτελέσματα καθώς ο ΣΥΡΙΖΑ αλλά και η κυβέρνηση θα κλιθεί να αντιμετωπίσει τεράστιο πολιτικό κόστος. Ας μην ξεχνάμε πως ο μέσος πολίτης σπάνια αντιδρά θετικά σε τέτοια μέτρα πόσο μάλλον ο ψηφοφόρος του ΣΥΡΙΖΑ που από το πρόγραμμα της Θεσσαλονικής και την ελπίδα θα βρεθεί στην κατάσταση να ελέγχεται για το ύψος των αναλήψεων.